Het busvervoer in Zuid-Holland Noord is voor veel mensen onmisbaar. Onmisbaar om naar school te gaan, op tijd op het werk te komen, naar het ziekenhuis te gaan. Onmisbaar voor de verbinding tussen stad en platteland. Het zou wat de ChristenUnie betreft een basisvoorziening moeten zijn.

Bij een basisvoorziening hoort dat het betrouwbaar is, dat je weet  wanneer de bus rijdt, dat die rijdt, dat je daarop kan rekenen. De betrouwbaarheid van het openbaar vervoer en het vertrouwen van de reiziger in het openbaar vervoer kregen bij de start van deze concessie  een harde klap.

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Deze gevolgen voor ‘de reiziger’ bleven wat abstract in de evaluatie. Een bus die niet komt of te laat komt betekent misgelopen afspraken, te laat op school voor je toets op school of in het ziekenhuis voor je afspraak. Als je al meekon en niet achterbleef bij de halte met je kinderwagen of rollator. Ook de chauffeurs stonden vol in de wind. Zij waren de eerste die de wind van voren kregen van reizigers, moesten rijden met oud materieel.

De chaos die na 15 december 2024 ontstond was dan ook onaanvaardbaar. Het is dan ook goed dat er geëvalueerd is om er van de toekomst van te kunnen leren. Het is belangrijk om de te leren lessen wel in praktijk worden gebracht, want evalueren was er bij vorige concessies ook gedaan. Daarom een aantal vragen over de aanbevelingen:

Verzachten big bang:

• Wat gaat er concreet anders?
• Het evaluatierapport doet verschillende suggesties, trapsgewijze uitbreiding van de dienstregeling, een gefaseerde instroom van nieuwe bussen of een zich ontwikkelende kwaliteit. Wat wil GS in de toekomst anders gaan doen? Stappen we bijvoorbeeld af van één wisseldag? Gaan we geleidelijker dienstregeling overnemen?
• En wat is dan de juiste maatvoering. Want het heeft nu meer dan een half jaar geduurd, voordat er rust in de tent kwam.

Start nieuwe OV-concessie in de zomer overwegen

• Blijft verwonderlijk te lezen dat dit al een aanbeveling was n.a.v de vorige concessie, maar dat het eerst mis moet gaan, voordat ie serieus wordt genomen.

Perfect storm als realistisch scenario benaderen

• Voor de concessie Zuid-Holland Noord kwamen de problemen zo laat naar boven dat er (te) weinig tijd was om tijdig beheersmaatregelen te kunnen doorvoeren. Hoe kan het dat het zo laat duidelijk was?
• Er was zelfs een sociaal contract gesloten, om een goede overlegcultuur veilig te stellen. Ook als het moeilijk wordt. Maar dat heeft deze ellende niet voorkomen.

De evaluatie geeft het beeld van een ‘car crash in slow motion’. Of zoals het rapport het noemt een perfect storm. En het blijft verwonderlijk dat ondanks dat de donkere wolken zich samenpakten er nog heel lang mooi weer gespeeld werd.  

• Hoe kan dat? Want de evaluatie geeft ook het beeld dat er met man en macht gewerkt werd aan de implementatie, misschien was de hoop dat het goed zou komen te sterk? Was er wel ruimte voor tegendenken?
• Wat had de Provincie eerder anders kunnen doen?
• En wat kan er helpen om dat een volgende keer anders te doen? Dat de vraag gesteld blijft worden: wat als het niet goed komt?
• Kan dat niet veel concreter gemaakt worden: door een devil’s advocate.

Wat ik ook mis in de evaluatie is de reality-check van de inschrijvingen in het aanbestedingsproces. Hoe is die uitgevoerd? Hoe wordt hiervan geleerd? Hoe voorkomen we dat aanbevelingen weer in de la verdwijnen, net als na de concessie in de Drechtsteden?